RI&E-eisen verscherpt in 2026: gevaarlijke stoffen en psychosociale belasting nu verplicht

De RI&E-eisen zijn aangescherpt: wat is er veranderd?

Op 4 maart 2026 zijn er in de Tweede Kamer indringende vragen gesteld over de blootstelling van werknemers aan gevaarlijke stoffen op de werkvloer. Aanleiding waren recente incidenten en onderzoeksrapporten waaruit bleek dat te veel bedrijven nog steeds onvoldoende grip hebben op chemische en biologische risico's. Het resultaat: de RI&E-eisen worden in 2026 merkbaar verscherpt.

Maar de verscherping gaat verder dan alleen gevaarlijke stoffen. Ook psychosociale arbeidsbelasting (PSA) — denk aan werkdruk, ongewenst gedrag, agressie en discriminatie — wordt door de Inspectie SZW extra onder de loep genomen. Bedrijven die deze onderwerpen niet expliciet in hun Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) opnemen, lopen aanzienlijk meer risico op boetes en handhaving.

In dit artikel leggen we uit wat er precies verandert, wat de Kamervragen inhouden, hoe de Inspectie SZW hierop handhaaft, en hoe jij als werkgever snel en eenvoudig aan de nieuwe eisen voldoet.

Kamervragen 4 maart 2026: wat was de aanleiding?

Blootstelling gevaarlijke stoffen op de werkvloer

De Kamervragen van 4 maart 2026 werden ingediend naar aanleiding van meerdere signalen:

• Onderzoeksrapport Inspectie SZW dat aantoonde dat bij meer dan 40% van de gecontroleerde MKB-bedrijven gevaarlijke stoffen onvoldoende of helemaal niet in de RI&E waren opgenomen.
• Incidenten in de logistiek en industrie waarbij werknemers langdurig werden blootgesteld aan oplosmiddelen, stof en chemische dampen zonder adequate bescherming.
• Meldingen van bedrijfsartsen over een toename van beroepsziekten gerelateerd aan chemische blootstelling, met name in de schoonmaak, bouw en metaalsector.

De Kamerleden wilden weten welke maatregelen het kabinet neemt om te garanderen dat werkgevers hun verplichtingen rondom gevaarlijke stoffen serieus nemen. Het antwoord was helder: de bestaande Arbowet biedt al voldoende grondslag, maar de handhaving wordt geïntensiveerd en er komen duidelijkere richtlijnen voor wat er minimaal in een RI&E moet staan.

De kernboodschap: expliciete inventarisatie is verplicht

Het belangrijkste gevolg van de Kamervragen en het kabinetsantwoord is dat de RI&E nu expliciet de volgende elementen moet bevatten met betrekking tot gevaarlijke stoffen:

1. Een inventarisatie van alle gevaarlijke stoffen die op de werkplek aanwezig zijn of kunnen vrijkomen.
2. Een beoordeling van de blootstelling — hoe, hoe vaak en hoe lang werknemers met deze stoffen in contact komen.
3. Grenswaarden en maatregelen — welke wettelijke grenswaarden gelden en welke beheersmaatregelen zijn getroffen.
4. Registratie van blootgestelde werknemers — met name bij kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische (CMR) stoffen.
5. Een plan van aanpak met concrete maatregelen en termijnen.

Dit was altijd al onderdeel van de Arbowet, maar in de praktijk kwamen veel bedrijven ermee weg door gevaarlijke stoffen slechts oppervlakkig te benoemen. Dat is nu verleden tijd.

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA): het tweede speerpunt

Inspectie SZW verscherpt controles op PSA

Naast gevaarlijke stoffen heeft de Inspectie SZW psychosociale arbeidsbelasting tot speerpunt benoemd voor 2026. Dit betekent dat inspecteurs bij controles actief zullen controleren of de RI&E aandacht besteedt aan:

• Werkdruk en werkstress — Is er inzicht in de werkdruk? Zijn er signalen van overbelasting?
• Ongewenst gedrag — Pesten, discriminatie, seksuele intimidatie en agressie op de werkvloer.
• Agressie en geweld — Met name in sectoren met publiekscontact (zorg, horeca, beveiliging, retail).
• Arbeidsconflicten — Hoe gaat de organisatie om met conflicten en is er een vertrouwenspersoon?

Waarom PSA nu extra aandacht krijgt

De reden voor de verscherpte aandacht is tweeledig:

1. Stijgend verzuim door psychische klachten. Uit cijfers van het CBS en TNO blijkt dat werkgerelateerd psychisch verzuim de afgelopen drie jaar met ruim 15% is gestegen. Burn-out is inmiddels beroepsziekte nummer 1 in Nederland.

2. Onvoldoende aandacht in bestaande RI&E's. Uit steekproeven van de Inspectie SZW bleek dat slechts 30% van de MKB-bedrijven PSA concreet had uitgewerkt in hun RI&E. Veel RI&E's bevatten hoogstens een generieke zin als "werkdruk wordt gemonitord" zonder concrete risicobeoordeling of maatregelen.

Wat moet er concreet in je RI&E staan over PSA?

Om aan de verscherpte eisen te voldoen, moet je RI&E minimaal bevatten:

• Inventarisatie van PSA-risico's per functiegroep of afdeling.
• Risicobeoordeling — hoe groot is het risico en welke werknemers lopen het meeste risico?
• Bestaande maatregelen — vertrouwenspersoon, klachtenprocedure, voorlichting, werkdrukbeleid.
• Verbetermaatregelen in het plan van aanpak met concrete acties en deadlines.
• Registratie van incidenten en de wijze waarop deze worden afgehandeld.

Wat betekent dit concreet voor het MKB?

Hogere boetes en intensievere controles

De Inspectie SZW heeft aangekondigd het aantal controles in 2026 met 20% te verhogen ten opzichte van 2025. Specifiek worden de volgende sectoren extra gecontroleerd:

| Sector | Focus | |---|---| | Bouw en infra | Gevaarlijke stoffen (stof, asbest, oplosmiddelen) | | Logistiek en transport | Werkdruk, gevaarlijke ladingen | | Schoonmaak | Chemische middelen, werkdruk | | Zorg | PSA (agressie, werkdruk, emotionele belasting) | | Horeca en retail | Ongewenst gedrag, werkdruk | | Industrie en metaal | CMR-stoffen, fysieke belasting |

De boetes voor het ontbreken van een (volledige) RI&E zijn ongewijzigd — tot €13.500 per overtreding — maar de kans dat je gecontroleerd wordt is aanzienlijk groter. Bovendien worden bij herhaling of ernstige tekortkomingen hogere boetecategorieën toegepast.

Veel bestaande RI&E's voldoen niet meer

Dit is misschien wel het meest impactvolle punt: een RI&E die vorig jaar nog werd goedgekeurd, kan in 2026 onvoldoende zijn. Niet omdat de wet fundamenteel is veranderd, maar omdat de interpretatie en handhaving strenger zijn geworden.

Concreet: als jouw RI&E gevaarlijke stoffen niet expliciet benoemt, of als PSA wordt afgedaan met één alinea zonder concrete risicobeoordeling, dan voldoe je niet meer aan de eisen zoals de Inspectie SZW die nu hanteert.

Actie vereist: controleer je RI&E

Als werkgever moet je nu actie ondernemen:

1. Controleer of je RI&E actueel is. Een RI&E ouder dan drie jaar is sowieso aan vervanging toe.
2. Check of gevaarlijke stoffen expliciet zijn geïnventariseerd. Een simpele vermelding is niet meer voldoende.
3. Beoordeel of PSA concreet is uitgewerkt. Generieke teksten worden niet meer geaccepteerd.
4. Werk je plan van aanpak bij. Nieuwe risico's vereisen nieuwe maatregelen met concrete deadlines.
5. Documenteer alles. De Inspectie SZW verwacht een navolgbaar dossier.

Hoe SnelRIE de verscherpte eisen automatisch meeneemt

Altijd up-to-date met de laatste wetgeving

SnelRIE is gebouwd op de meest actuele arbocatalogi en wet- en regelgeving. Wanneer de eisen veranderen — zoals nu het geval is — wordt dit automatisch verwerkt in de vragenlijsten en rapportages. Je hoeft niet zelf bij te houden wat er in de Tweede Kamer wordt besproken of welke richtlijnen de Inspectie SZW publiceert.

Gevaarlijke stoffen: automatische inventarisatie

Op basis van je branche, bedrijfsactiviteiten en de antwoorden die je geeft tijdens de RI&E-scan, identificeert SnelRIE automatisch:

• Welke gevaarlijke stoffen relevant zijn voor jouw situatie.
• Welke grenswaarden gelden.
• Welke beheersmaatregelen je moet treffen.
• Of registratie van blootgestelde werknemers vereist is (bij CMR-stoffen).

Dit wordt opgenomen in een gestructureerd rapport dat voldoet aan de eisen van de Inspectie SZW, inclusief bronverwijzingen naar de relevante arbocatalogus.

PSA: concrete risicobeoordeling per branche

SnelRIE neemt psychosociale arbeidsbelasting niet oppervlakkig mee. Op basis van je branche en bedrijfsomvang wordt een gerichte PSA-module doorlopen die de volgende onderwerpen afdekt:

• Werkdruk en werkstress.
• Ongewenst gedrag en discriminatie.
• Agressie en geweld (indien relevant voor je branche).
• Emotionele belasting (met name in zorg en hulpverlening).
• Beschikbaarheid van vertrouwenspersoon en klachtenprocedure.

Het resultaat is een PSA-paragraaf in je RI&E die de toets van de Inspectie SZW doorstaat — met concrete risico's, beoordelingen en aanbevolen maatregelen.

Plan van aanpak inclusief

Elke SnelRIE-rapportage bevat automatisch een plan van aanpak met:

• Geprioriteerde maatregelen op basis van risicoscore.
• Concrete actiepunten met verantwoordelijke en deadline.
• Specifieke aandacht voor gevaarlijke stoffen en PSA.

Hiermee voldoe je direct aan de eis dat je niet alleen risico's inventariseert, maar ook aantoonbaar werkt aan verbetering.

Veelgestelde vragen over de verscherpte RI&E-eisen

Is mijn huidige RI&E nog geldig?

Dat hangt af van de inhoud. Als je RI&E gevaarlijke stoffen niet expliciet inventariseert en PSA niet concreet uitwerkt, loop je risico bij een inspectie. Wij adviseren om je RI&E te laten controleren of opnieuw op te stellen.

Geldt dit voor alle bedrijven?

Ja. Elke werkgever met personeel is verplicht een RI&E te hebben die alle relevante risico's inventariseert. De verscherpte eisen rondom gevaarlijke stoffen en PSA gelden voor alle sectoren, hoewel de specifieke invulling per branche verschilt.

Hoe snel moet ik actie ondernemen?

De verscherpte handhaving is per direct ingegaan. De Inspectie SZW wacht niet op een overgangsperiode. Als je morgen gecontroleerd wordt en je RI&E is onvolledig, kun je direct een boete krijgen.

Kan ik mijn RI&E zelf opstellen?

Ja, mits je voldoet aan alle wettelijke eisen. Bedrijven met maximaal 25 werknemers mogen een erkend RI&E-instrument gebruiken. Met SnelRIE kun je dit zelfstandig doen in een fractie van de tijd en kosten van een traditionele adviseur — en met de zekerheid dat alle verscherpte eisen zijn meegenomen.

Moet mijn RI&E getoetst worden?

Bedrijven met meer dan 25 werknemers zijn verplicht hun RI&E te laten toetsen door een gecertificeerde arbodienst of arbodeskundige. Voor bedrijven tot 25 werknemers geldt deze verplichting niet als je een erkend instrument gebruikt. SnelRIE helpt je in beide gevallen met een compleet en toetsbaar rapport.

Conclusie: nu handelen voorkomt problemen

De verscherpte RI&E-eisen van 2026 zijn geen abstracte beleidswijziging. Ze hebben directe gevolgen voor jouw bedrijf:

• Gevaarlijke stoffen moeten expliciet geïnventariseerd en beoordeeld worden.
• Psychosociale arbeidsbelasting mag niet langer een bijzaak zijn in je RI&E.
• De Inspectie SZW controleert vaker en strenger, met hogere boetecategorieën bij herhaling.
• Bestaande RI&E's kunnen onvoldoende zijn onder de nieuwe handhavingsrichtlijnen.

De oplossing? Zorg ervoor dat je RI&E actueel, volledig en compliant is. En dat hoeft geen weken te duren of duizenden euro's te kosten.

Start vandaag nog met je gratis risico-scan

Wil je weten of jouw bedrijf voldoet aan de verscherpte RI&E-eisen van 2026? Met de gratis risico-scan van SnelRIE krijg je in 5 minuten inzicht in de grootste risico's — inclusief gevaarlijke stoffen en psychosociale arbeidsbelasting.

👉 Start je gratis scan en weet binnen minuten waar je staat.

Geen verplichtingen, geen adviseur nodig, direct resultaat. Zodat jij kunt ondernemen zonder je zorgen te maken over de Inspectie SZW.